Van deur tot kozijn

Hoe afgedankte binnendeuren worden omgevormd tot individuele fotolijsten.

In Berlijn worden houten binnendeuren bij de renovatie van oude gebouwen vaak achteloos weggegooid, omdat de restauratie ervan duur is. Soms worden ze echter opgeknapt, andere krijgen van ons een tweede leven als fotolijst.

Meer dan de helft van het afvalvolume in Duitsland is volgens Ressourcenwende (Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland (BUND), Deutscher Naturschutzring e.V. (DNR), Institut für ökologische Wirtschaftsforschung (IÖW)) afkomstig uit de bouwsector. Het thema 'duurzaam of duurzamer bouwen' is in de mode, en daarmee ook de vraag hoe materialen in de toekomst meer circulair kunnen worden en het materiaalverbruik in het algemeen kan worden verminderd. Toch ontstaan er nog steeds grote hoeveelheden afval bij de sloop van gebouwen en de renovatie van huizen. De energie die nodig is voor de productie van bouwmaterialen zoals cement, staal, aluminium en piepschuimproducten is hoog, daarom wordt er dringend gezocht naar alternatieve grondstoffen. Hout als bouwmateriaal is weer erg gewild, en ook andere hernieuwbare grondstoffen worden herontdekt.

Wij vinden ongebruikte houten deuren toevallig op straat, krijgen grotere hoeveelheden aangeboden of onze klanten brengen ons zelf niet meer benodigde deuren uit oude gebouwen. Voordat we met het bouwen van het frame kunnen beginnen, moeten we de deuren sorteren in hun materiële onderdelen. In de eerste stap worden alle metalen onderdelen uit het hout verwijderd: de zichtbare zoals scharnieren, het slot of de deurklink, maar ook de verborgen onderdelen in het hout. Voor de zekerheid gebruiken we hiervoor nog een metaaldetector om ook de laatste schroef op te sporen. De eerste deuronderdelen worden direct uit elkaar gehaald, zoals het kozijn van het deurblad en de afzonderlijke panelen.

In de tafelcirkelzaag worden deze grote afzonderlijke delen op circa drie centimeter brede latten gezaagd. Om van deze eenvoudige latten een fotolijstlat te maken, frezen we een sponning in de lat. Daarop liggen later het glas en het passe-partout. Met de maten voor het eerste frame snijden we de latten in verstek en verlijmen we de vier delen. 

Met de hoeknieter worden ze na het drogen extra aan de achterkant gestabiliseerd. De randen van de latten zijn erg ruw en open, daarom schuren, waxen en polijsten we ze. Uit één deur bouwen we een verschillend aantal lijsten, maar altijd in verschillende maten, zodat we zoveel mogelijk hout kunnen gebruiken en weinig materiaal overblijft.

Voor het inlijsten worden eerst het glas en een achterwand op maat gesneden. Zo'n wissellijst krijgt nog een passende ophanger, klaar. Elke lijst die we van deze ene oude deur hebben gemaakt, is uniek: elke lijst heeft zijn eigen patina, licht verschillende kleuren of zelfs een slotafdruk in een lat.