Kunst op Skateboards

Art framed by skateboards.

Een kleine inkijk in de geschiedenis van skateboarden en de connectie ervan met ingelijste kunst.

Alles is ontstaan uit een doe-het-zelf mentaliteit die tot op de dag van vandaag voortduurt, met zelfgebouwde skateboards in de jaren 50 in Californië. Skateboarden is niet ontstaan uit een industrie, maar is een individuele uitdrukking van het leven, met een subculturele oorsprong: met zelfgemaakte boards elkaar trucjes voordoen, zonder met elkaar de strijd of competitie aan te gaan – dat was het oorspronkelijke idee. De commerciële fabricage en productie begon pas eind jaren 50 in de VS.

Skateboarden is geen teamsport, maar eerder een houding, een levensstijl, een manier van leven. Dit intense verlangen naar persoonlijke expressie heeft ook veelvuldige invloeden gehad op kunst, architectuur, design, film, fotografie en sociologie tot aan mode: kunst op skateboard decks, kunstenaars die skaten, fotografen met eigen, gelimiteerde skateboard collecties, skateboarders die ook street artists zijn of omgekeerd. Skateboarden is een van de weinige culturen die zich niet heeft vastgelegd op een bepaalde look, afgezien van de vroege jaren 90. De streetart-kunstenaar Robin Rhode zegt hierover bijvoorbeeld: "Tegenwoordig is skateboarden een uitbreiding van mijn interesses als kunstenaar en mijn verwevenheid met de subcultuur. Tegelijkertijd is er ook een conceptuele benadering: ik heb skateboarden altijd ervaren als een manier om architectuur te herdefiniëren. Hoe nemen we ruimte waar? En hoe kunnen we die sturen?" (Robin Rhode, Baunetz interior | design van Tim Berge, 14.11.2016)

De Californische skateboarder Mark Gonzales "The Gonz" begon parallel aan zijn professionele skateboardcarrière te tekenen en te schilderen. Veel foto's van Kate Bellm tonen mensen die dromen, kussen en skaten in bizarre landschappen met kleurrijke verlopen. Haar fotografische werken op decks of streetart-motieven van Victor Ash in gelimiteerde edities zijn slechts een kleine greep uit de wereld van kunst op skateboards.

Afgezien van deze hoog gedoteerde artiestencollecties zijn decks natuurlijk bedoeld voor de straat: om te gebruiken, om te skaten. Maar die tijd is eindig, de herinneringen oneindig. Alle kleine oneffenheden, krassen en gebruikssporen, een opvallende afbeelding op het skateboard die misschien een bepaalde tijd of regio vertegenwoordigt, maken een gebruikt board tot een klein persoonlijk tijdsdocument. De vele herinneringen die aan een skateboard zijn verbonden, maken het op zich al tot een unicum. Weggegooide skateboards zijn daarom waarschijnlijk zeldzamer, maar ongebruikte stapels afgedankte decks in woonkamers van gepassioneerde skateboarders veel vaker.

Een fotolijst maken van een oud skateboard is in de voorbereiding iets bewerkelijker of kost iets meer moeite dan bij andere ongebruikte houtproducten waaruit we anders lijsten maken. In de eerste stap wordt de griptape van het dek verwijderd. Dit is tijdrovend handwerk, waarna alleen het gereinigde hout overblijft. De latere maximale lijstgrootte wordt bepaald door de skateboardgrootte zelf. Er moet rekening gehouden worden met enig snijverlies: aan de twee afgeronde zijden die recht gesneden moeten worden. Afgebroken, gezwollen of zwaar beschadigde randen worden gecorrigeerd, zodat de latere assemblage van de vier lijstdelen nauwkeurig mogelijk is. Bij het zagen van de afzonderlijke latten uit een dek wordt de typische gelaagdheid van meerdere houtlagen van een board zichtbaar. Vergeleken met het meestal opvallendere en zeer kleurrijke oppervlak lijkt het aanvankelijk een subtiel detail te zijn. Later in de ruimte, hangend aan de woonkamermuur, ontvouwt het zijn visuele kracht en is het aanzienlijk minder subtiel dan misschien tijdens de productie werd aangenomen. Dit is een uniek kenmerk en onderscheidt een skateboardlijst aanzienlijk van andere upcycling-fotolijsten.

Welke ongebruikte decks hebben jullie in jullie woonkamer liggen?